۰
حقوق گام به گام شماره 101

قراردادهای استخدامی در نظام اداری

تاریخ انتشار
دوشنبه ۹ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۰۸:۳۱
قراردادهای استخدامی در نظام اداری
الف) انواع قرارداد استخدامی در دستگاه و ادارات دولتی
طبق ماده ۴۵ قانون مدیریت خدمات کشوری سه نوع قرارداد استخدامی در دستگاهها و ادارات دولتی وجود دارد: رسمی، پیمانی و خدماتی یا قرارداد کاری.

1- کارمندان رسمی دولت:
کارمندان رسمی دولت جهت به‎کارگیری در مشاغل حاکمیتی استخدام می شوند و باید دارای شرایط خاص بوده و گزینش های مربوطه را بگذرانند. مشاغل حاکمیتی به اموری گفته می شود که در آن تصمیم گیری و تصمیم سازی نقش داشته و فرد در امور جاری مملکتی اثر گذار است و موقعیت وی در پیشبرد اهداف اداری و دولتی مهم است. کارکنان رسمی از نظر نظام استخدامی مشمول قانون استخدام کشوری و قانون مدیریت خدمات کشوری هستند و از نظر پوشش بیمه‎ای نیز مشمول صندوق بازنشستگی کشوری قرار دارند.

2- کارمندان پیمانی:
مشمولین پیمانی به افرادی گفته می‎شود که به‎موجب قرارداد به طور موقت برای مدت معین و کار مشخصی استخدام می‎شوند و از نظر نظام استخدامی مشمول آیین نامه استخدام پیمانی و از نظر پوشش تأمین اجتماعی مشمول صندوق تأمین اجتماعی هستند.
شرایط قرارداد پیمانی به جهت اینکه از نوع قرارداد های حقوق عمومی می‎باشند، با اراده ی دولت قابل تغییر است، لیکن بر اساس مقررات جدید توافق طرفین (سازمان و مستخدم) بیشتر مورد توجه قرار گرفته است به عنوان نمونه چنانچه در ماده 6 آئین نامه استخدام پیمانی آمده است؛ فسخ قرارداد استخدام پیمانی توسط هر یک از طرفین آن با یک ماه اعلام قبلی امکان پذیر خواهد بود، مگر آنکه مدت قرارداد کمتر در نظر گرفته شده باشد. هم‎چنین طبق ماده 17 آئین نامه مذکور در صورتیکه مستخدم پیمانی مدت 7 روز بدون اطلاع و بدون عذر موجه در محل خدمت حاضر نشود، دستگاه دولتی می تواند بدون رعایت یک ماه مهلت مقرر در ماده 6 از تاریخ ترک خدمت، قرارداد را فسخ نماید.
در نهایت اینکه با توجه به قانون مدیریت خدمات کشوری کارمندان پیمانی از لحاظ حقوق و مزایا هیچ تفاوتی با کارمندان رسمی، بجز دغدغه امنیت شغلی، ندارند.

2-1- مدت قرارداد استخدام پیمانی:
مدت قرارداد پیمانی یکسال می‎باشد اما در مورد پست‎های ثابت سازمان تخصصی و نیز پست‎های موضوع تبصره 2 ماده 7 قانون تعدیل نیروی انسانی (منظور مشاغل پشتیبانی (اداری و خدماتی)) حداکثر تا 10 سال قابل تمدید می‎باشد.
مرخصی برای یک مستخدم پیمانی در سال یک ماه می باشد و نیز می تواند در هر سال با توافق رئیس مربوطه یک ماه مرخصی بدون حقوق دریافت دارد. لیکن در هر سال می تواند 15 روز مرخصی استحقاقی را ذخیره نماید.
مستخدم پیمانی در صورت ابتلاء به بیماریهایی که مانع انجام کار باشد و نیز زنان باردار از قانون حمایت های مقرر تأمین اجتماعی برخوردارند.
حقوق و فوق‎العاده‎های مستخدم پیمانی که عدم اشتغال آنان به سبب بیماری باشد و در بیمارستان بستری نشوند تا سه روز توسط دستگاه مربوطه پرداخت می‎شود و مازاد بر سه روز حداکثر تا پایان قرارداد مشمول مقررات قانون تأمین اجتماعی می‎باشد.

2-2- از کار افتادگی:
هر‎گاه مستخدم پیمانی در حین انجام کار ناقص یا از کار افتاده شود یا به سبب انجام وظیفه فوت نماید مستخدم یا بازماندگان وی طبق مقررات قانون تأمین اجتماعی از مستمری از کار افتادگی یا بازنشستگی یا مستمری بازماندگان استفاده خواهند نمود.
مستخدم پیمانی نمی تواند در دو دستگاه دولتی استخدام شود. همچنین انتقال مستخدم پیمانی در سایر وزارتخانه‎ها و موسسات دولتی ممنوع است و صرفاً برای انجام مأموریت موقت و نیز جابجایی در واحد های داخلی وزارتخانه مربوط و دوره های آموزشی یا کارآموزی مربوط به شغل، مجاز می‎باشد.

۳- کارکنان خدماتی:
یک گروه از کارکنان در دستگاههای دولتی امور خدماتی و پشتیبانی را در ادارات بر عهده دارند. بر اساس بخشنامه مربوطه تعداد مشاغل این گروه تعیین شده که شامل آرایشگر، خیاط، رختشوی، آشپز و…می‎شود. کارکنان خدماتی از نظر اداری و استخدامی مشمول قانون کار و از نظر بیمه مشمول قانون تأمین اجتماعی می باشند.

4- پرسنل شرکتی:
نوع دیگر از قراردادهایی که هنوز در برخی از دستگاه اجرایی تنظیم می‎شود، قرارداد شرکتی است. به این نحو که چون با دستگاه اجرایی قرارداد نمی‌بندند جزو کارمندان قراردادی تلقی نمی‎شوند، ولی با اداره همکاری می‌کنند. در واقع رابطه استخدامی آنها با یک شرکت پیمانکاری است که کارهای خدماتی اداره مانند امور دبیرخانه و یا پذیرایی را تأمین می‌کند. معمولاً حقوق آنها توسط نهاد اجرایی به شرکت داده می‎شود و شرکت با کسر درصدی، باقیمانده را به کارمند یا به عبارتی به کارگران می‌دهند. در حال حاضر برنامه‌ای در دست است که رابطه قراردادی این قشر به کار معین یا مشخص تبدیل شود.

5- قرارداد پژوهشی:
یکی از قراردادهای معمول در دستگاه‌های دولتی، قراردادهای پژوهشی است که بر اساس قوانین و مقررات جاری محققین می‎توانند در قالب قرارداد پژوهش با دستگاه های اداری همکاری کنند. قراردادهای پژوهشی بستگی به آن طرح و پژوهشی دارد که انجام می‌گیرد وبه طور قطع به صورت یک مبلغ برآورد پروژه و طرح تحقیقاتی است که مدت دارد و در طول آن تحت نظر ناظر به اجرا در می‎آید و سپس پرداخت انجام می‌شود. بنابراین پرداخت آن به صورت ماهانه منتفی است و بیشتر در قالب مراحل کار پرداخت می‌شود.
 
ب) انواع قرارداد کار در شرکت های خصوصی
استخدام در بخش خصوصی تحت پوشش نظام استخدامی قانون کار است و از نظر تأمین اجتماعی نیز مشمول صندوق تأمین اجتماعی و قانون مربوطه می‎باشد. شایان ذکر است که اصل بر حاکمیت قانون کار بر کلیه فعالیتهای جاری است، مگر این که خلاف آن ثابت شود و یا فرد مورد نظر طبق مقررات خاص مانند قضات، کارکنان مجلس شورای اسلامی، پرسنل نیروهای مسلح مشمول سیستم دیگری از نظر اداری و بازنشستگی باشد. بنابراین قانون کار و تامین اجتماعی از این نظر مقررات عام الشمول به‎حساب می‎آیند. قراردادهای این حوزه  شامل موارد زیرند:

1- قرارداد کار دائمی
این نوع قرارداد که از آن قرارداد غیر موقت نیز تعبیر می شود زمانی برای پایان قرارداد ندارد، یا در متن قرارداد به نامحدود بودن آن اشاره می گردد. پایان قرارداد در این نوع استخدام منوط به احراز شرایط یا انجام ترتیباتی است و فسخ یک طرفه آن قانوناً امکان پذیر نمی‎باشد. مواردی که باعث می‎شود قرارداد کار غیر موقت خاتمه پذیرد عبارتست از: فوت، بازنشستگی یا ازکارفتادگی کارگر، استعفای کارگر بر اساس ترتیباتی که قانون مقرر کرده و نیز اخراج موجه کارگر یعنی اخراجی که موجه بودن آن توسط هیاتهای حل اختلاف وزارت کار تایید شود.

۲- قرارداد کار موقت
قراردادی است که خاتمه قرارداد در آن درج می شود و با پایان زمان آن، قرارداد خاتمه می یابد. در قرارداد موقت هیچ یک از طرفین تا پایان قرارداد مجاز به فسخ یک طرفه آن نمی باشند. همچنین تمدید چند باره قرارداد موقت، آنرا به قرارداد دائم تبدیل نمی‎کند.

۳- قرارداد کار معین
در این نوع قرارداد انجام حجمی از کار تعهد می‎شود و با ایفای تعهد و پرداخت حق الزحمه توافق شده، قرارداد خاتمه می‎یابد. این نوع قرارداد موضوع تبصره ماده ۳۲ قانون مدیریت خدمات کشوری است که به دستگاه‌های اجرایی اجازه داده است تا سقف ۱۰ درصد سمت‌های سازمانی خود، با تأیید معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس‌جمهوری، در موارد خاص بدون ایجاد تعهد استخدامی افرادی را به صورت ساعتی یا کار معین به کار گیرند. این قراردادها حداکثر باید یک ساله باشند.
لازم بذکر است که قرارداد کار ساعتی این تبصره، قراردادی است که افراد بر اساس ساعت های کاری که انجام می‌دهند حقوق و مزایایی را دریافت می‌کنند.

۴- قرارداد کار آزمایشی
این نوع قرارداد در واقع قرارداد مقدماتی برای قرارداد غیر موقت است که زمینه را برای آشنایی و همکاری کارگر و کارفرما فراهم می سازد و زمانی را برای تفاهم در اختیار دو طرف قرار می دهد که در صورت نظر مساعد دو طرف، تداوم خواهد یافت. بر اساس تبصره ماده 11 قانون کار فعلی، این نوع قرارداد برای کارگران ماهر حداکثر ۳ ماه و برای کارگر ساده یک ماه است و در طول مدت قرارداد هر یک از طرفین می توانند قرارداد را فسخ نمایند.

۵- قرارداد کار کارآموزی
قرارداد آموزشی فقط با افراد بین ۱۵ تا ۱۸ سال سن منعقد می شود و این افراد را کارگر نوجوان می نامند. حداکثر مدت قرارداد با آنها سه سال است و کارگر نوجوان برای کار توأم با آموزش به استخدام در می‎آید. برای کارگر نوجوان نیز باید حقوق و مزایای مقرر در قانون کار رعایت شود و حق بیمه اش نیز که از حداقل حقوق سال مربوطه نیز نباید کمتر باشد به سازمان تامین اجتماعی پرداخت شود. نظام کاری آموزش همراه با کار، همان نظام استاد شاگردی است که قبلاً در کشور بسیار مرسوم بوده است.
 
فایل های مرتبط
کد مطلب : ۳۹۰۷
ارسال نظر
نام شما

آدرس ايميل شما
نظر شما