۰
حقوق گام به گام شماره 99

آشــنايي با ارکان حقوقي ســـازمان بورس اوراق بهـــادار

تاریخ انتشار
شنبه ۷ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۰۸:۳۷
آشــنايي با ارکان حقوقي ســـازمان بورس اوراق بهـــادار
پرسش: بورس از لحاظ قانوني چه جايگاهي دارد و داراي چه ارکاني است؟
پاسخ: در اصطلاح بورس به محلي اطلاق مي شود که در آنجا پاره اي اوراق بهادار يا کالاهاي متحد الشکل، تحت ضوابط معيني قيمت گذاري و سپس معاملات، بر روي آن ها انجام مي گيرد و ارکان آن عبارتند از: شوراي بورس، هيأت پذيرش اوراق بهادار، سازمان کارگزاران بورس، هيأت داوري بورس.
پرسش: قيمت يك سهم تحت تأثير چه عواملي است؟
پاسخ: قيمت سهم غالباً تحت تأثير دو گروه از عوامل است: عوامل دروني يعني وضعيت شركت هايي كه سهام آن ها در بورس مورد معامله قرار مي گيرد. عوامل بيروني كه غالباً شركت ها بر آن كنترلي ندارند، مانند عوامل اقتصادي و سياسي.
پرسش: سهام داران شركت هاي پذيرفته شده در بورس از چه مزايايي استفاده مي كنند؟
پاسخ: با توجه به امكاناتي كه بورس در اختيار دارد مي تواند با اعزام نمايندگان خود به مجامع عمومي شركت ها و از طريق مؤسسات حساب رسي معتمد بورس از تضييع حقوق سهامداران جزء كه از طريق بورس سهام‌دار شده اند، در شركت جلوگيري نمايد. در ضمن اگر سهام‌داران احتياج به پول نقد داشته باشند مي توانند سهام خود را از طريق اين بازار به سهم تبديل كنند.
پرسش: با چه مبالغي مي توان سهام خريد؟
پاسخ: در خريد سهام محدوديتي وجود ندارد و هركس مي تواند از يك سهم تا هر تعدادي كه مايل باشد، سهم براي خود، فرزندان صغير يا افراد تحت تكفل خريداري نمايد، و در اين زمينه هيچ گونه محدوديتي وجود ندارد.
پرسش: آيا سهام تمام شركت ها در بورس مورد معامله قرار مي گيرد؟
پاسخ: خير، اولاً شركت ها بايد به صورت سهامي عام باشند و دوم اين كه قيمت آن ها در فهرست نرخ هاي بورس اوراق بهادار درج شده باشد.
پرسش: چگونه مي توان به خريد و فروش اوراق بهادار يا سرمايه گذاري در بورس اقدام کرد؟
پاسخ: براي خريد يا فروش سهام بايد به يکي از کارگزاران مجاز مراجعه شود. اين کارگزاران بر اساس سفارش و در مقابل دريافت کارمزد، اقدام به خريد يا فروش سهام از طريق سامانه معاملاتي بورس تهران خواهند کرد.
پرسش: منظور از کارگزاران مجاز چيست ؟
پاسخ: کارگزاران مجاز، اشخاص حقوقي هستند که مجوز کارگزاري از سازمان بورس و اوراق بهادار دريافت کرده اند و هم‌چنين به عضويت بورس اوراق بهادار تهران درآمده اند.
به عبارت ديگر فقط اين کارگزاران، مجاز به خريد و فروش اوراق بهادار در بورس به حساب خود يا مشتريان خود هستند. در شرايط فعلي، حدود يک صد شرکت کارگزاري داراي مجوز فعاليت در بورس تهران هستند.
پرسش: چگونه سفارش هاي مشتريان وارد سامانه معاملاتي مي شود و شيوه اجراي سفارش ها چگونه است؟
پاسخ: سفارش هاي مشتريان از طريق ايستگاه هاي معاملاتي کارگزاران که به سامانه معاملاتي متصل است، وارد سامانه معاملاتي مي شود. سامانه معاملاتي بورس تهران يک سيستم پيشرفته رايانه اي است که به صورت خودکار و بر اساس اولويت قيمت و زمان ورود سفارش، سفارش‌هاي خريد و فروش وارد شده را با يکديگر منطبق مي کند.
پرسش: چگونه مشتريان گواهي سپرده و وجوه نقد خود را در اختيار کارگزار قرار مي دهند؟
پاسخ: مشتريان بايد هم زمان با تکميل فرم سفارش خريد يا فروش، وجوه نقد و گواهي سپرده سهام يا اصل برگه سهام خود را تحويل کارگزار نمايند و کارگزاران مسئول انجام تسويه معاملات با شرکت سپرده گذاري هستند. البته در عمل بيشتر مشتريان ترجيح مي دهند که گواهي سپرده سهامي که قبلاً خريداري کرده اند نزد کارگزار باقي بماند تا در زمان فروش نيازي به تحويل آن نباشد. هم چنين پرداخت وجه خريد سهام هم از طريق واريز به حساب کارگزاري انجام مي شود.
پرسش: چگونه مي توان از ميزان دارايي سهام در شرکت هاي بورس مطلع شد؟
پاسخ: با مراجعه به شرکت سپرده گذاري مرکزي و ارائه اسناد و مدارک، يک کد و رمز عبور دريافت مي شود که از طريق آن مي توان در هر زماني با ورود به اينترنت و سايت شرکت سپرده گذاري مرکزي اطلاعات سهام را دريافت نمود. همچنين مي توان با مراجعه به کارگزاري که سهام از او خريداري شده و حساب نزد وي مي باشد، مراجعه حضوري يا غير حضوري انجام داد تا اطلاعات حساب در اختيارقرار گيرد.
پرسش: اگر فيش واريزي در سيستم ثبت شده و در حساب اينترنتي نيز سند واريزي ثبت شده باشد و به مانده حساب افزايش يابد و ليکن در حساب آنلاين هم چنان مانده حساب افزوده نشده باشد، دليل اين مغايرت چيست؟
پاسخ: معاملات آنلاين مانده حساب هاي کاربر در ابتداي وقت معاملات بروز مي شود و پس از آن در طول ساعات معاملاتي اين مانده حساب ها با عمليات خريد و فروش تغيير مي کنند. بنابراين چنان چه تمايل به استفاده از مبلغ واريزي در معاملات آنلاين باشد، بايد يک روز قبل نسبت به واريز مبلغ و ثبت فيش واريزي اقدام شود.
پرسش: چگونه فروشندگان سهام پول خود را دريافت مي کنند؟
پاسخ: تسويه معاملات، سه روز پس از انجام معامله صورت مي گيرد. اين تسويه به صورت خالص (مجموع فروش- مجموع خريد) و در سطح کارگزار است و کارگزاران بر اساس خالص خريدها و فروش هاي انجام شده، بدهکار يا بستانکار، شرکت سپرده گذاري خواهند بود. کارگزاران خالص خريد (خريد بيشتر از فروش) خالص تعهدات خود را به حساب شرکت سپرده گذاري واريز و کارگزاران خالص فروش (فروش بيشتر از خريد) مابه التفاوت فروش را از شرکت سپرده گذاري دريافت خواهند کرد. به عبارت ديگر، در مجموع پرداخت هاي شرکت سپرده گذاري معادل دريافت‌هاي آن خواهد بود. زيرا در مقابل يک کارگزار بدهکار يک کارگزار بستانکار وجود دارد.
تسويه مشتريان با کارگزاران هم پس از تسويه کارگزار با شرکت سپرده گذاري انجام مي شود و کارگزار وجوه مربوط به فروش را به حساب فروشنده واريز و يا به صورت نقدي به وي پرداخت مي کند. خريداران هم بايد هم زمان با ارسال دستور خريد، وجه آن را به حساب کارگزار واريز کنند.
پرسش: در صورت بروز هر گونه اختلافي در معاملات بورس، مرجع حل اختلاف کجاست؟
پاسخ: به موجب قانون در صورت بروز هرگونه اختلافي بين کارگزاران، بازارگردانان، معامله‌گران، مشاوران سرمايه گذاري، ناشران، سرمايه‌گذاران و ساير اشخاص ذيربط ناشي از فعاليت حرفه‌اي آن ها، کانوني مأمور رسيدگي به کليه اختلافات فعالان بازار سرمايه است که در صورت عدم حصول توافق در"کميته سازش" در اين کانون‌ها، موضوع به هيأت داوري ارجاع داده خواهد شد.
پرسش: ترکيب هيأت داوري چگونه است؟
پاسخ: هيأت داوري متشکل از سه عضو مي‌باشد که يک عضو توسط رئيس قوه قضاييه از بين قضات با تجربه و دو عضو از بين صاحب نظران در زمينه‌هاي اقتصادي و مالي به پيشنهاد سازمان و تاييد شورا، به اختلافات رسيدگي مي‌نمايند. رياست هيأت داوري با نماينده قوه قضاييه خواهد بود و مدت مأموريت اعضاي اصلي و علي البدل دو سال مي‌باشد و انتخاب مجدد آنان حداکثر براي دو دوره ديگر بلامانع است.
پرسش: آراء هيأت داوري چگونه قابل اجراء و شکايت است؟
پاسخ: آراي صادره از سوي هيات داوري قطعي و در حکم اسناد لازم‌الاجرا است و اجراي آن به عهده دواير اجراي ثبت اسناد و املاک مي‌باشد. ليکن به لحاظ اين که جزو مراجع شبه قضايي تلقي مي شوند، از لحاظ شکلي و از حيث رعايت قوانين و مقررات در ديوان عدالت اداري، قابل شکايت مي باشند.
 
فایل های مرتبط
کد مطلب : ۳۸۹۹
ارسال نظر
نام شما

آدرس ايميل شما
نظر شما