۰
حقوق گام به گام شماره 89

چگونگی معاملات خودرو، پیش نیاز عدم مراجعه به دادگستری

تاریخ انتشار
چهارشنبه ۴ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۰۸:۵۱
چگونگی معاملات خودرو، پیش نیاز عدم مراجعه به دادگستری
الف) انواع خرید خودرو
افراد به روش های متفاوتی اقدام به خرید خورو می نمایند. از جمله این روشها در خرید اتومبیل صفر کیلومتر می توان به خرید مستقیم از شرکتهای سازنده یا واردکننده رسمی، شرکتهای واسطه یا اشخاص حقیقی یعنی افراد عادی اعم از با واسطه (دلال) یا بی واسطه (مالک یا نماینده قانونی اش) اشاره نمود و در خرید ماشین های کارکرده نیز اشخاص حقیقی و در مواردی برخی شرکتهای واسطه نقش اساسی بازی می نمایند. شرکتهای واسطه نیز عمدتا شرکتهایی هستند که بنا به نیاز خریدار با ارائه وام یا ایجاد تسهیلاتی در پرداخت، خریداران را در خرید مساعدت می نمایند که نمونه بارز آنها شرکتهای لیزینگ می باشند.

ب) نحوه خرید خودرو از شرکتهای سازنده داخلی و نمایندگان رسمی خودروهای وارداتی
به طور معمول شرکتهای سازنده و واردکننده رسمی اقدام به فروش خودرو های نو و صفرکیلومتر می نمایند. در این موارد خریدار به عنوان مشتری با مراجعه به دفتر مرکزی فروش یا نمایندگی فعال شرکت مربوطه، با ارائه مدارک مورد نیاز من جمله شناسنامه، کارت ملی، مدرکی جهت احراز محل سکونت مانند سند مالکیت یا اجاره نامه معتبر و ... و انتخاب شیوه خرید، اقدام به پرداخت مبلغ معامله و انعقاد قرارداد نموده و با دریافت نسخه ای از قرارداد و رسید مبالغ پرداختی، نهایتاً منتظر انجام تعهدات از سوی طرف قرارداد (فروشنده) می ماند. سپس فروشنده در زمان مقرر بایستی خودروِ مورد نظر را به همراه کلیه لوازم مربوطه، پلاکهای انتظامی، بیمه نامه، فاکتور فروش شرکتی و برگه گارانتی به خریدار تحویل نموده و در ادامه سند مالکیت خودرو (سند سبز رنگ) و کارت ماشین و کارت سوخت نیز به آدرس اعلامی خریدار توسط مراجع مربوطه از طریق پست ارسال و تحویل می گردد. در همین جا لازم به توضیح است در روشهای فروش متفاوت اعلامی از سوی شرکتهای فروشنده بسته به نوع فروش من جمله نقدی، اعتباری، ودیعه ای و .... ممکن است مدارک مورد نیاز جهت ارائه به شرکت افزایش یابد. در این روشِ خرید نکاتی حائز اهمیت است که به نظر می رسد می توان با دقت در آنها به آینده قرارداد دید واقع بینانه ای داشت.
اولین نکته: آن است که خریدار با مراجعه به بازار و سایر خریداران آن شرکت، اطلاعات کاملی پیرامون میزان خوش قولی و پایبندی شرکت طرف معامله در انجام تعهداتش به دست آورد. چرا که صرف این مطلب که طرف قرارداد یک شرکت یا نمایندگی رسمی است موجب امنیت خاطر کامل در اجرای قرارداد نخواهد بود. به عنوان مثال گاهی اوقات مشاهده شده برخی شرکتها در مقاطع زمانی خاصی با علم به عدم امکان انجام تعهداتشان و صرفا به منظور کسب نقدینگی جهت حل مشکلات خودشان، اقدام به فروش خودرو نموده و نهایتاً مشتریان را سر در گم نموده اند.
نکته دوم: حصول اطمینان از اعتبار نمایندگی مورد مراجعه می باشد. این اطمینان با مراجعه به سایت اصلی شرکت و یا تماس با شرکت اصلی قابل وصول است. زیرا در برخی موارد مشاهده شده که برخی از نمایندگی های یک شرکت، با وجود لغو نمایندگی و سلب امتیاز به صورت پنهانی همچنان به فعالیت خود ادامه داده و موجب گرفتاری خریداران شده اند.
نکته سوم: دقت در انعکاس عین شرایط فروش اعلامی بر روی سایت یا تابلو نمایندگی در قرارداد منعقده است. در برخی موارد مشاهده شده مشتریان با انتخاب روش خرید به شرکت یا نمایندگی اطمینان نموده و بدون مطالعه قرارداد تنظیمی آن را امضا نموده اند و بعدها متوجه شده اند که نکاتی من جمله زمان تحویل، مدل، شرایط گارانتی و خدمات پس از فروش یا ... متفاوت بوده و به ناچار به شرایط جدید با اکراه تن داده اند.
نکته چهارم: از آنجا که در این روش خرید، ماشین خریداری شده توسط مشتری قابل رویت نیست و معمولاً خودرو چند روز یا چند ماه بعد(بسته به نوع قرارداد) به خریدار تحویل می شود، مراجعه به کارشناسان فنی پس از دریافت اتومبیل مهم است، زیرا که در برخی موارد نیز وجود عیوب فنی فاحش من جمله تعویضی یا رنگ دار بودن برخی از قطعات بدنه در اتومبیل های صفر مشاهده شده است.
در این زمینه نکات دیگری نیز ممکن است قابل بیان باشد که از حوصله این بروشور خارج است.

ج) نحوه خرید اتومبیل از شرکتهای واسطه یا اشخاص
همانطور که قبلاً بیان شد منظور از خرید از اشخاص، معاملاتی است که با افراد جامعه انجام می شود که ممکن است از واسطه یا دلال خرید شود یا معامله بی واسطه و مستقیم مثل خرید از مالک یا نماینده قانونی وی، انجام شود.
این دسته از فروشندگان معمولا در هر دو گروه فروش اتومبیل های نو و کارکرده فعالیت دارند، بنابراین معاملات آنها را در هر دو گروه بررسی خواهیم کرد.
حالت اول: خرید خودرو های نو از فروشندگان فوق به دو شکل عمده قابل تصور است: اول اتومبیلی که هنوز سند آن توسط شرکت اصلی به نام کسی تنظیم نشده است که اصطلاحاً به آن امانی با امکان صلح مالکیت نیز گفته می شود و دوم اتومبیلی که سند آن به نام مالک تنظیم و صادر شده است. در این حالت مراحل تنظیم و تهیه مدارک و اوراق اتومبیل توسط شرکت اصلی انجام و معمولاً واسطه به نمایندگی غیر رسمی از جانب شرکت اقدام می نماید که مطالب مربوط به آن در بخش قبل بیان گردید.
حالت دوم: در حالت دوم خودرو موضوع قرارداد با وجود اینکه دارای صفت نو بودن است اما از نظر سند، دست دوم محسوب و به عبارت دیگر قبلاً توسط دیگری خریداری شده و اسناد آن نیز به نام وی می باشد. خودرو های کار کرده نیز به همان شیوه ای که در ادامه می آیند قابل معامله هستند و از این رو به منظور پرهیز از تکرار، از بیان همین مطالب در دسته جداگانه خودداری می شود .
در این وضعیت از آنجا که خودرو مورد معامله موجود است، بهتر است خریدار در همان زمان تنظیم قرارداد از مشاوره کارشناس فنی و حقوقی استفاده نماید تا دچار مشکلات احتمالی آتی نشود.
در این روش خرید نیز، بایستی شروطی را رعایت کرد تا امکان ابتلا به مشکلات احتمالی را به حداقل رساند که در پی خواهیم دید.
نکته اول این است که مدارک خودرو و فروشنده بررسی شود تا مشخص شود کسی که در حال معامله و پرداخت پول به او هستیم مالک یا نماینده رسمی مالک با اختیارات فروش ماشین مد نظر ما هست یا خیر.
نکته دوم باید حتماً مدارک خودرو با خود اتومبیل در مواردی مانند پلاک انتظامی و شماره بدنه و شماره موتور و... بررسی شوند تا مشخص گردد که آیا این مدارک مربوط به همین اتومبیلی است که قصد خرید آن را داریم یا خیر.
نکته سوم با بهره مندی از نظر کارشناس رسمی خودرو علاوه بر اشراف به مطالب نکته دوم، مسائل دیگری نیز قابل بررسی است که بسیار اهمیت دارند به عنوان مثال کارشناس مربوطه با دقت نظر از مواردی مانند خرید اتومبیل های مسروقه با اسناد جعلی، دارای ایرادات شدید فنی، اتومبیل هایی که اطلاعات آنها مثلاً شماره بدنه یا ... دستکاری شده یا مواردی از این دست جلوگیری خواهد نمود.
در ادامه چنانچه مشکلی از دسته های قبلی وجود نداشته باشد بایستی اقدام به تنظیم قرارداد و طی مراحل تعویض پلاک و تنظیم رسمی سند انتقال نمود.

1) تنظیم مبایعه نامه (قرارداد خرید)
پس از بررسی های اولیه موضوع قرارداد توسط خریدار و تعیین شرایط قرارداد توسط طرفین، بايستی اقدام به تنظیم قراردادي، متضمن مشخصات طرفین معامله، موضوع معامله و شرایط آن با توافق یکدیگر نمایند. این شرایط شامل مواردي است مانند مشخصات کامل و جامع خودرو خريداري شده (مدل، رنگ، وسايل موجود خودرو، تک سوخت يا دوگانه سوز بودن آن و...)، تعهدات مربوط به بهای خودرو و چگونگی پرداخت آن از سوي خريدار، زمان تحويل خودرو (به همراه بيمه شخص ثالث و لوازم و ملحقات آن و ...) از سوي فروشنده به خريدار، توافق بر زمان و نحوه تعويض پلاک خودرو، تکليف فروشنده به پرداخت کليه بدهي‌هاي خودرو اعم از جریمه های رانندگی، عوارض سالانه شهرداري و ماليات، زمان حضور در دفترخانه و هر آنچه که عرف جهت منافع طرفین معامله ايجاب مي‌کند. در همین قرارداد بهتر است نحوه محاسبه یا میزان خسارتهای عدم رعایت تعهدات توسط طرفین نیز تعیین گردد. نهایتا طرفین بایستی پس از امضاء قرارداد را مبادله نمایند.

2) مراجعه به مراکز تعويض پلاک خودرو
قبل از حضور در دفاتر اسناد رسمي‌، لازم است طرفین با حضور در یکی از مراکز تعويض پلاک و ارائه مدارک و مستندات، اقدام به فک پلاک مالک قبلي خودرو و نصب پلاک جديد براي خريدار، نمايند. در اين مراکز ضمن ارائه خودرو به کارشناسان، بايد مدارک لازم مانند مدارک شناسائي فروشنده و خريدار، سند مالکیت سبز رنگ، کارت ماشین، معاينه فني (در صورت ضرورت)، ارائه مدارک مربوط به احراز آدرس و محل سکونت خريدار نظير سند منزل يا اجاره نامه با کد رهگيري و قبوض برق و تلفن ارائه دهند. در نهایت اتومبیل با پلاکهای متعلق به خریدار از مرکز خارج شده و اسناد آن شامل سند مالکیت سبز رنگ جدید و کارت ماشین به آدرس خریدار از طریق پست ارسال و تحویل می گردد.

3) مراجعه به دفاتر اسناد رسمی
پس از تعویض پلاک خودرو، طرفین می توانند در یکی از دفاتر اسناد رسمی حضور یافته و نسبت به تنظیم سند قطعی خودرو، اقدام نمایند. ضمناً مدارکی که جهت تنظیم سند قطعی مورد نیاز است عبارت از مواردی است که جهت تعویض پلاک فوقاً اشاره شد و نیز اسناد رسمی انتقال قبلی در صورتیکه ماشین قبلاً نیز معامله شده باشد و همینطور بیمه نامه و کارت سوخت اتومبیل و مفاصا حساب عوارض شهرداری نیز مورد نیاز می باشد.

4) هنگام تنظیم سند به چه  نکاتی باید توجه شود؟
در حال حاضر، دفاتر اسناد رسمی تکلیفی در خصوص اخذ مالیات خودرو در برخی مشاغل مانند ون، وانت بار، تاکسی و...، و عدم خلافی آنها، ندارند. بنابراین لازم است خریدار این موارد را تا زمان تحویل خودرو به وی، از فروشنده مطالبه و فروشنده را ملزم به تسویه کامل آن کند. البته اخذ عدم خلافی در خصوص سایر خودرو ها نیز الزامی بوده و از طریق مراکز پلیس + 10 قابل وصول و سپس تسویه است.
به علاوه، هزینه های تنظیم سند خودرو شامل حق الثبت و مالیات نقل و انتقال ویژه دولت، و حق التحریر، مخصوص دفترخانه، در دفاتر اسناد رسمی سراسر کشور یکسان و بر اساس جداول مالیاتی است. این هزینه ها متناسب با هر خودرو و با هر مدل، مبلغ متفاوتی است.
بر اساس عرف موجود، پرداخت سهم دولت بر عهده فروشنده و پرداخت حق دفترخانه بر عهده طرفین بالمناصفه است، مگر اینکه، طرفین معامله برخلاف آن توافق کرده باشند، که در این صورت مطابق توافق عمل خواهد شد.

 
 
بسمه تعالی
«نمونه بیع نامه اتومبیل»
تاریخ :  /    /
ماده 1: طرفین قرارداد:
فروشنده............................. فرزند ................... به شماره شناسنامه ............... صادره از..................... متولد سال ....................دارای کد ملی ............................. ساکن ................................................................................................ تلفن .............................. اصالتاً و با اذعان به داشتن اختیارات تام نسبت به انجام مورد معامله .
خریدار ...................................... فرزند ...................... به شماره شناسنامه ........... صادره از...................... متولد سال ................ دارای کد ملی ............................ ساکن ................................................................................. تلفن ........................
ماده 2: موضوع و مشخصات مورد معامله
عبارتست از انتقال تمامی 6 دانگ یکدستگاه اتومبیل ................ مدل ........ رنگ ................، ........ سیلندر شماره موتور .................................................... شماره شاسی ............................................... شماره انتظامی ...........................................خریداری فروشنده باتمام لوازم منصوبه و ملحقات.
ماده 3 : ثمن معامله
3-1- ثمن معامله به طور مقطوع.......................................... ریال ، معادل ......................................................... تومان تعیین گردید.
3-2- همزمان با این توافق مبلغ ............... .......................ریال نقداً از سوی خریدار به فروشنده پرداخت گردید و ما بقی ثمن معامله به میزان مبلغ ................................. ریال نقدا همزمان با فک پلاک و تنظیم سند رسمی انتقال به فروشنده پرداخت می گردد. فروشنده با امضای این قرارداد اقرار به دریافت چک و با تنظیم سند رسمی اقرار به دریافت کل ثمن دارد.
تبصره : در صورت عدم وصول وجه چک، قرارداد مذکور ظرف 1 روز از تاریخ سررسید چک توسط فروشنده قابل فسخ است.
ماده 4 : شرایط معامله
4-1- تاریخ معامله ساعت  .......... مورخ   /    /    می باشد.
4-2- طرفین متعهد شدند در مورخ    /     /     ابتدا جهت فک پلاک در مرکز تعویض پلاک ............ واقع در ................ حاضر و سپس بلافاصله برای تنظیم سند رسمی، در دفتر اسناد رسمی شماره .............. حاضر و فروشنده متعهد می گردد سند را به نام خریدار یا هر شخص که وی معرفی نماید انتقال دهد.
4-3- در صورت عدم حضور هر یک از طرفین در دفتر اسناد رسمی گواهی سردفتر مثبت تخلف نامبرده می باشد و چنانچه امتناع از طرف فروشنده باشد وی مکلف است مبلغ .................................ریال روزانه به عنوان جبران خسارت عدم اجرای به موقع تعهد علاوه بر انجام اصل تعهد در وجه خریدار پرداخت نماید و در صورتی که انجام تعهد از طرف خریدار به هر دلیلی به تأخیر افتد فروشنده حق دارد معامله را فسخ و مورد معامله راعیناً تحویل بگیرد.
4-4- در صورت عدم ارائه مستندات و مدارک لازم جهت تنظیم سند از طرف فروشنده و یا عدم پرداخت ثمن توسط خریدار در موارد مذکور، سردفتر مجاز به صدور گواهی عدم انجام معامله با درخواست کتبی ذینفع خواهد بود.
4-5- مورد معامله با تمام لوازم موجود و اسناد و مدارک به رؤیت کامل فنی، بدنه توسط خریدار و کارشناس منتخب وی صورت گرفت و از کمیت و کیفیت آن آگاه شده است. توضیح اینکه بنا به اظهار فروشنده مورد معامله کاملا سالم و فاقد رنگ شدگی/ کاملا سالم و دارای رنگ شدگی/ نا سالم و فاقد رنگ شدگی می باشد در قسمت .................................... و هر زمانی که مشخص شود اتومبیل در زمان معامله فاقد این وصف بوده معامله از جانب خریدار قابل فسخ و فروشنده موظف به پرداخت خسارت علاوه بر استرداد ثمن می باشد.
4-6- مورد معامله در تاریخ    /      /    ساعت ............... تحویل خریدار شد. مسئولیت هر گونه تخلف، شکایت و کشف فساد اعم از راهنمایی و رانندگی ، کیفری و مدنی که با استفاده از مورد معامله تا زمان تحویل، به وقوع پیوسته باشد بر عهده فروشنده بوده و از زمان تحویل مورد معامله به بعد کلیه مسئولیتهای متصوره بر عهده خریدار می باشد.
4-7- هزینه های نقل و انتقال اعم از تمامی حق التحریر انتقال سند، خلافی، دارایی و عوارض شهرداری بعهده ................... و هزینه فک پلاک بعهده ....................... می باشد.
4-8- کلیه خیارات از جمله خیار غبن به هر عنوان ادعا و به هر میزان با اقرار طرفین به علم و اطلاع کامل نسبت به عرف بازار اسقاط گردید. موارد تقلب و تدلیس و نیز خیار عیب مستثنی است.
4-9- در صورتیکه معلوم گردد مورد معامله به هر علتی غیر از عامل قوه قهریه به مانند مصادره بودن، رهن بودن ، عملیات اجرایی دادگستری یا اجرای اسناد رسمی، مستحق للغیر و یا غصبی بودن، قانوناً قابل انتقال به خریدار نبوده ، فروشنده موظف است کلیه هزینه هایی را که خریدار متقبل شده، پرداخت نموده و معادل ثمن به عنوان خسارت تخلف از انجام تعهد به وی پرداخت و ثمن دریافتی را با احتساب خسارت قانونی مسترد نماید.
این قرارداد، در دو نسخه و دو صفحه و بدون هرگونه حاشیه نویسی و قلم خوردگی و لاک گرفتگی تنظیم و نسخه اول و دوم را به طرفین قرارداد تسلیم، هر نسخه دارای اعتبار یکسان است و پس از تنظیم سند رسمی نیز دارای/ فاقد اعتبار می باشد.
 
نام . نام خانوادگی و امضا فروشنده                             
نام . نام خانوادگی و امضا خریدار
 
فایل های مرتبط
کد مطلب : ۳۸۸۳
ارسال نظر
نام شما

آدرس ايميل شما
نظر شما